Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü


Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü

Abraham H. Maslow; klinik gözlemlere dayanarak insan davranışlarına nelerin yön verdiğini, çalışmalarında ortaya koymuştur. İhtiyaçlar hiyerarşisi kuramı, motivasyon ve gereksinimlerle ilişkili olarak dünyada en yaygın şekilde tanınan motivasyon kuramıdır.

Maslow’’un çalıimaların göre, insanların doğuştan gelen bazı ihtiyaçları bulunmaktadır.Davranışlar da bu ihtiyaçlara göre değişiklik göztermektedir.

Maslow, bu ihtiyaçları sıralamaya çalışmıştır. Bu ihtiyaçlar alttan üste doğru, belirli bir hiyerarşiye göre sıralanmıştır.

İnsan en alttaki ihtiyacını giderdikçe, bir üstteki gereksinimine ilerler. Maslow bu hiyerarşiyi 5 kategoride incelemiştir.
Bunlar fizyolojik gereksinimler, güvenlik gereksinimi, sevgi ait olma gereksinimi, saygınlık gereksinimi, kendini gerçekleştirme gereksinimi’dir.

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü 1

1. Fizyolojik ihtiyaçlar: Nefes alma,yeme içme,uyuma,sevişme.
2. Güvenlik ihtiyaçları: Kendini ailesini ve sevdiklerini güvenceye alma.
3. Ait olma ve Sevgi ihtiyacı: Başka insanlar ile iletişim kurma,kendini kabul ettirme bir yere ait olma.
4. Değer İhtiyaçları: Başkalarınca benimsenip tanınmak, yeterli ve başarılı olmak.
5. Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı: Kişisel tatmin,kişinin potansiyelini göz önüne çıkarması.

Maslow’a göre birey, bulunduğu kategoride ki ihtiyaçlarını tam olarak gidermeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemez. Hatta Maslowa göre :Karnı aç bir insan için 5. sınıf bir çorba, 1.sınıf bir yağlı boya tablodan daha değerlidir.Bu sıralamada sözü edilen ihtiyaçlardan Fizyolojik ihtiyaçlar, insanın biyolojik olarak yaşamını sürdürebilmesi için gereken ihtiyaçtır. Örneğin yemek yeme ,su içme gibi zorunlu ihtiyaçlar. İnsanlar açken veya susuzken bir sanat eseri ile ilgilenemezler yada en basitinden bir tiyatro ihtiyaçları olmaz.

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü 2

Bir insan basamağın bir altında tatmin olmadan bir üst basamağa geçiş yapamaz. Fizyolojik ihtiyaçlarını gideren bir kişinin sonraki ihtiyacı güvenlik olacaktır.Burada sözü edilen güvenlik şimdiki ve gelecekteki güvenliktir.Yaşamını sürdürebilmesi, geçimini sağlaması insan için oldukça önemlidir. Ait olma ihtiyacına geldiğimizde insan kendini sosyal bir varlık olarak tanımlamaktadır ve kişi kendini diğer insanlarla bir arada dilediği gibi yaşarken görmek ister.

Sevme ve sevilmenin olmadığı bir durum kişiyi rahatsız eder.İnsan sürekli bir sevgi arayışı içerisinde olup kendine uygun bir ortam hazırlama çabasındadır.Bu durumda kişinin ait olma ve sevgi ihtiyacının karşılandığı en temel kurum ailedir.

Takdir ve saygı ihtiyacı dediğimiz şey ise iki yönlüdür;birincisi insan başarılı olduğu yada hizmet verdiği bir konuda diğer insanlardan takdir ve saygı övgü bekler. Diğer bir yön ise insanın kendine duyduğu saygıdır.Başarısı takdir gören insan kendine güveni artar.Bu açıdan düşünüldüğünde takdir ve sevgi ihtiyacı ihtiyaçlar hiyerarşisinin önemli bir basamağıdır.

Maslow’a göre, tamamen sonuçlanmayan en üst basamak. Birey yukarıdaki ihtiyaçlarını giderse bile eğer hala yetenek, bilgi, beceri itibariyle kendini tam olarak ortaya koyamadığını düşünüyorsa içinde bir boşluk hissedecek ve bu eksikliği gidermeye çalışacaktır. İşte buna kendini tamamlama, kendini gerçekleştirme denilir.Yani amaç bilge kişilik olabilme durumudur.

Kendini gerçekleştiren insan özelliği sıralandığında;

Gerçeği doğru bir şekilde algılarlar ve belirsizliğe tahammül edebilirler.

  • a. Kendilerini ve başkalarını oldukları gibi kabul ederler.
  • b. Düşünce ve davranışları içtendir.
  • c. Kendileri üzerinde yoğunlaşmaktansa sorun üzerinde yoğunlaşırlar.
  • d. İyi bir mizah anlayışları vardır.
  • e. Yaratıcıdırlar.
  • f. Maksatlı olarak gelenek dışı olmamalarına karşın öz kültürlerinin içselleştirilmesine dirençlidirler.
  • g. İnsanlığın refahı ile ilgilenirler.
  • h. Yaşamın deneyimlerini değerlendirebilirler.
  • ı. Az insanla derin,tatmin edici kişiler arası ilişkiler kurarlar.
  • i. Hayata nesnel bir açıdan bakarlar.

Hiyerarşinin ilk iki basamağı temel ihtiyaçlar son üç grup ise sosyo psikolojik ihtiyaçlardır ve ikincil ihtiyaçlar olarak nitelendirilir.

Kaynakça:
Tezcan, M., (1993), Sosyolojiye Giris: Temel Kavramlar, Ankara
Eroğlu, F., (1996), Davranıs Bilimleri, Istanbul: Beta.
Ergun, D., (1990), 100 Soruda Sosyoloji El Kitabı (5.Bas.), Istanbul: Gerçek Yay.

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü ile Benzer Yazılar:

9 Şubat 2014 Saat : 2:41

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Görüşü Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

topuk kaşıntısı Son Yazılar FriendFeed