Piri Reis ve Hayatı


Piri Reis ve Hayatı

Piri Reis’in tam adı Piri Muhyiddîn İbn Hacı Mehmed’dir. 1465 – 1554 eşsiz bir kartograf deniz bilimcisidir ve dünya denizciliğin de tarihe iz bırakmış önemli bir kaptandır. 16 . Yüzyılda Osmanlının Akdenizi bir türk bir türk gölü haline getirmesi durumunu sağlayan  kaptan olarak tarihte ki yerini almıştır.
Dönemin önemli gemi tersanelerinden ve Osmanlıların deniz üslerinden biri olan Gelibolu’da doğdu. Kaptan-ı Derya olan amcası Kemal Reis ile birlikte daha çocuk denecek yaşta, birçok denizi dolaşma fırsatı buldu.

İspanya’nın baskısından kaçan Müslümanların Endülüs’ten Kuzey Afrika sahillerine taşınması dahil bir çok  sefere de katılmıştır.

Bu seferler Piri Reis için ileride yazacağı kitaplar ve çizeceği haritalar için de eşine az rastlanır bilgi kaynaklarıydı. Denizcilik ve denizler hakkında değerli bilgiler kazandığı bu dönemden sonra, Dünya’nın henüz keşfedilmemiş bölgeleri hakkında Osmanlı yöneticilerini bilgilendirmiş ve denizlerdeki Osmanlı varlığını kalıcı hale getirmiştir.

1511’de amcasının vefatı ile Gelibolu’ya döndü ve iki yıl denizlerden uzak duran Piri Reis,bu iki yılık süreyi denizcilik tarihinin seçkinleri arasına giren yapıtlarını hazırlamakla geçirdi. Gelibolu’da bulunduğu sıralarda Yavuz Sultan Selim Mısır’a sefer düzenledi ve sefere denizden takviye sağlamak için İskenderiye’ye giden filoya, kadırgasıyla Piri Reis de katıldı. Önemli merkezlerden biri olan İskenderiye’yi ele geçirmek için büyük yararlılık gösteren Piri Reis, Sultanın dikkatini çekti ve daha önceden hazırlamış olduğu bir haritayı Sultana sundu. Birinci Dünya Haritası olarak adlandırılan ve elimizde sadece bir parçası bulunan haritanın diğer yarısının akibeti bilinmiyor.

Piri Reis bu seferden sonra tekrar Gelibolu’ya döndü ve Akdeniz’de gemicilerin seyahatlerini kolaylaştıracak bilgilerin yer aldığı Denizcilik Kitabı’nı (Kitab-ı Bahriye) hazırladı. Denizcilerin en büyük yardımcı kitabı olan Kitâb-ı Bahriye’nin asıl tanınır hale gelmesi Piri Reis’in 1524’te İbrahim Paşa ile tanışmasıyla oldu. Bu tarihlerde Mısır’da çıkan isyanı bastırılması için İbrahim Paşa görevlendirilmiştir. İbrahim Paşa’nın emrinde olanlardan biri de Piri Reis’tir.

Piri Reis ve Hayatı 1

Yolculuk boyunca Piri Reis’in sürekli bazı notlara baktığını fark eden İbrahim Paşa, bunların ne olduğunu sormuş, o da denizlerde güvenli yolculuk yapabilmek için tuttuğu notlar olduğunu söylemiştir. İbrahim Paşa notları incelemiş ve Piri Reis’ten bu notları gözden geçirip yeniden düzenlemesini istemiştir. Hazırlanan kitabı İbrahim Paşa’nın teşviki ve desteğiyle Kanunî Sultan Süleyman’a sunmuştur.

Piri Reis 1528’de, birincisine göre bilgi ve teknik açıdan çok daha nitelikli ikinci bir dünya haritası daha çizmiştir. Birinci Dünya Haritası gibi bu harita da parçalanmış ve sadece bir kısmı günümüze ulaşmıştır.Birinci Dünya Haritasının ve Kitâb-ı Bahriye’nin padişahlarca kabul edilip beğenilmesi doğal olarak Piri Reis’in devlet adamları nazarında önemli hale gelmesine ve takdir görmesine, giderek bir coğrafya bilgini, büyük bir denizci olarak tanınmasına ve Osmanlı donanmasının önemli bir gücünü oluşturan, Hint Donanması Kaptanlığına getirilmesine imkan vermiştir.

Devlet görevi, büyük ölçüde siyasi bir komplo niteliği taşıyan ve Mısır valisinin Kanuni’yi kışkırtması sonucu 1554’te idam edilmesine kadar devam etti. İdam edildiğinde Hint Donanmasının komutanıydı.

Yapıtları: Piri Reis’in denizcilik tarihi bakımından önemli üç yapıtı vardır: Birinci Dünya Haritası, İkinci Dünya Haritası ve Kitâb-ı Bahriye.

Piri Reis ve Hayatı ile Benzer Yazılar:

26 Şubat 2014 Saat : 11:52

Piri Reis ve Hayatı Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

topuk kaşıntısı Son Yazılar FriendFeed